จัดทำโดย: ทีมเนื้อหา MuscleStationTH · ตรวจสอบล่าสุด: 24 สิงหาคม 2569
คำตอบสั้น: QR code, serial number หรือผลว่า “รหัสถูกต้อง” เพียงอย่างเดียวไม่สามารถยืนยันได้ว่าสินค้าเป็นของแท้ ได้รับอนุมัติจาก อย. ไทย หรือปลอดภัย ต้องตรวจฉลาก เลขทะเบียน ผู้รับอนุญาต เลขล็อต และข้อมูลจากแหล่งทางการร่วมกัน
ขอบเขตของหน้านี้: เป็นคู่มือตรวจสอบข้อมูลเบื้องต้นเพื่อความปลอดภัย ไม่ใช่การรับรองผลิตภัณฑ์ ผู้ผลิต ผู้จำหน่าย คุณภาพ ความเหมาะสมในการใช้ หรือสถานะทางกฎหมาย
วิธีตรวจสอบสินค้าทีละขั้นตอน
- ตรวจว่าฉลากมีข้อมูลครบ: ชื่อผลิตภัณฑ์ ชื่อและที่อยู่ผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า เลขล็อต วันผลิต วันหมดอายุ เลขทะเบียน และเอกสารกำกับควรอ่านได้ชัดเจนและสอดคล้องกัน
- ค้นฐานข้อมูลของ อย.: ค้นชื่อการค้า ชื่อสารสำคัญ หรือเลขทะเบียนใน ฐานข้อมูลผลิตภัณฑ์ยาของ อย. แล้วเทียบชื่อ ความแรง รูปแบบยา และผู้รับอนุญาตกับฉลากทุกจุด
- ตรวจโดเมนอย่างระวัง: หากบรรจุภัณฑ์มีเว็บไซต์ตรวจรหัส ให้พิมพ์โดเมนที่ระบุบนบรรจุภัณฑ์ซึ่งยังปิดผนึกด้วยตนเอง หลีกเลี่ยงลิงก์จากโฆษณา ข้อความ หรือ QR ที่พาไปโดเมนสะกดคล้ายกัน ทั้งนี้ HTTPS หรือรูปกุญแจไม่ใช่หลักฐานว่าสินค้าแท้
- ตรวจรหัสหรือ QR โดยไม่เปิดเผยข้อมูลสำคัญ: ผลว่ารหัส “ถูกต้อง” ยืนยันได้เพียงว่ารหัสนั้นอยู่ในระบบที่ตรวจ ไม่ได้ยืนยันสิ่งที่อยู่ภายในบรรจุภัณฑ์ หากระบบแจ้งว่ารหัสถูกใช้หลายครั้งหรือขอรหัสผ่าน เลขบัตร ข้อมูลบัตรชำระเงิน หรือการโอนเงิน ให้หยุดทันที
- ตรวจบรรจุภัณฑ์และเลขล็อต: เปรียบเทียบซีล ตัวสะกด คุณภาพการพิมพ์ เลขล็อต และวันหมดอายุบนกล่อง ขวด และเอกสารกำกับ ข้อมูลต้องตรงกันและไม่มีร่องรอยแกะหรือแก้ไข
หากข้อมูลจุดใดไม่ตรง: อย่าใช้ผลิตภัณฑ์ เก็บบรรจุภัณฑ์ ใบเสร็จ ภาพถ่าย และภาพหน้าจอไว้เป็นหลักฐาน จากนั้นสอบถาม อย. ผู้รับอนุญาตที่ปรากฏในฐานข้อมูล หรือบุคลากรทางการแพทย์ที่มีใบอนุญาต หากใช้ไปแล้วและมีอาการผิดปกติ ให้รับคำแนะนำทางการแพทย์ทันที และหากอาการรุนแรงให้ใช้บริการฉุกเฉิน
เหตุใดหน้านี้ไม่รับรองลิงก์ตรวจรหัสของผู้ผลิตรายใด
โดเมนและระบบตรวจรหัสของผู้ผลิตอาจเปลี่ยน ถูกเลียนแบบ หรือให้ผลเฉพาะฐานข้อมูลที่ผู้ผลิตดูแลเอง จึงไม่ใช่การตรวจสอบโดยหน่วยงานกำกับอิสระ หน้านี้จึงไม่เผยแพร่หรือรับรองรายชื่อเว็บไซต์ตรวจรหัสของผู้ผลิต ควรเริ่มจากข้อมูลบนบรรจุภัณฑ์ที่ปิดผนึก แล้วตรวจซ้ำกับฐานข้อมูล อย. และผู้รับอนุญาตที่ระบุในฐานข้อมูลทางการ
สัญญาณที่ควรระวัง
- ไม่มีชื่อและที่อยู่ผู้ผลิตหรือผู้นำเข้าที่ตรวจสอบได้ หรือฉลากไม่มีเลขล็อตและวันหมดอายุ
- เลขทะเบียนค้นไม่พบ หรือชื่อผลิตภัณฑ์ สารสำคัญ ความแรง รูปแบบยา หรือผู้รับอนุญาตไม่ตรงกับฐานข้อมูลทางการ
- QR พาไปโดเมนสะกดเลียนแบบ รหัสถูกใช้แล้วหลายครั้ง หรือเว็บไซต์ขอข้อมูลส่วนตัวและข้อมูลชำระเงินเกินความจำเป็น
- มีคำกล่าวอ้างรักษาโรค รับรองผล หรือรับประกันความปลอดภัยโดยไม่มีเอกสารจากหน่วยงานกำกับ
- เป็นหลอดหรือขวดแยกชิ้น ไม่มีบรรจุภัณฑ์เต็มรูปแบบ ซีลชำรุด หรือข้อมูลแต่ละจุดไม่ตรงกัน
- ผู้ติดต่อเร่งให้ชำระเงิน หลีกเลี่ยงการให้ข้อมูลผู้รับอนุญาต หรือไม่ยอมออกหลักฐานการทำรายการ
คำถามที่พบบ่อย
สแกน QR แล้วถือว่าเป็นของแท้หรือไม่?
ยังสรุปไม่ได้ เพราะ QR และรหัสอาจถูกคัดลอก ต้องตรวจโดเมน เลขล็อต รายละเอียดฉลาก ฐานข้อมูล อย. และผู้รับอนุญาตร่วมกัน
มีเลข อย. หมายความว่าปลอดภัยสำหรับทุกคนหรือไม่?
ไม่ เลขทะเบียนต้องตรงกับผลิตภัณฑ์และผู้รับอนุญาตในฐานข้อมูล และไม่ได้หมายความว่าผลิตภัณฑ์เหมาะกับทุกคน การใช้ยาควรเป็นไปตามข้อบ่งใช้และคำแนะนำของบุคลากรทางการแพทย์
ถ้าข้อมูลไม่ตรงควรทำอย่างไร?
อย่าใช้ผลิตภัณฑ์ เก็บหลักฐาน และตรวจสอบกับ อย. หรือผู้รับอนุญาตที่ปรากฏในฐานข้อมูลทางการ หากมีอาการผิดปกติหลังใช้ควรรับคำแนะนำทางการแพทย์ทันที
MuscleStationTH รับรองผู้ผลิตหรือผู้ขายหรือไม่?
ไม่ หน้านี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อช่วยตรวจสอบเบื้องต้นเท่านั้น ไม่ได้รับรองสินค้า ผู้ผลิต ผู้ขาย หรือช่องทางจำหน่ายรายใด